Inleiding

Relaties zijn best ingewikkeld. Met relaties bedoel ik liefdes relaties, de relatie tussen ouders en kinderen, werkgevers en werknemers, vrienden, familie, etc. Kortom alle interacties tussen mensen in onze maatschappij.

Veel interacties verlopen prima maar regelmatig kom ik tegen dat er dingen mis gaan als je met anderen te maken hebt. Misschien loop je leeg of kost het je veel energie om onder mensen te zijn (thuis/werk/sociaal leven). Het zou zomaar eens kunnen zijn dat jij onbewust een patroon leeft waarbij jij in veel gevallen de rol van ‘helper, redder of pleaser vervult.

Het doel van dit document is om je inzicht te geven in dit rollenspel en je de mogelijk- heid te bieden een ander spel te spelen; de Winnaarsdriehoek.

Het gaat niet over wat goed of fout is. Waar het om gaat is dat je inzicht krijgt op het effect van de verschillende rollen die je kunt aannemen.

De Reddersdriehoek

De Redders- of dramadriehoek is ontwikkeld door Stephen Karpman en gepubliceerd in 1968.

In het model zijn drie rollen te herkennen die een herhalend interactiepatroon met elkaar hebben. Het wordt ook wel een ‘spel van macht en onmacht’ genoemd. De rollen zijn Redder, Aanklager en Slachtoffer en hebben een vaste negatieve interactie met elkaar.

Elke rol heeft óók zijn voordelen.

  1. Redder
  2. Slachtoffer
  3. Aanklager

Redder

De Redder biedt graag (vaak ongevraagd) hulp. “Ik doe het wel even”. Hij/zij neemt de verantwoordelijkheid van een ander over waardoor hij/zij anderen afhankelijk maakt en zichzelf onmisbaar.

Wat het de Redder oplevert

  • Maakt zichzelf belangrijk
  • Maakt anderen afhankelijk
  • Laat zien hoe goed hij/zij is
  • Bemoeit zich met anderen, niet met zichzelf

Slachtoffer

Het Slachtoffer gedraagt zich hulpeloos en reageert het liefst uit onmacht. “Ik kan het niet, het lukt mij toch niet”. Of het slachtoffer gedraagt zich juist op tegenovergestelde wijze “ik doe het wel alleen; ik heb niemand nodig” . Doet het Slachtoffer zielig genoeg of stoer genoeg dan voelt de Redder zich aangesproken of gaat nog harder lopen en/of verontschuldigen. Roept dit bij het Slachtoffer irritatie op dan wordt de Aanklager uitgedaagd.

Wat het een Slachtoffer oplevert

  • Hoeft niet na te denken,
  • Hoeft niet te kiezen
  • Heeft geen verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag
  • Wordt door anderen verzorgd of gepleased

Aanklager

De Aanklager wijst anderen graag op hun zwakke plek om zijn eigen zwakte te verbergen. “je snapt er echt niets van!”. De anderen (degenen die worden aangevallen) gaan zich schuldig voelen en het geeft de Aanklager een gevoel van eigenwaarde.

Wat het de Aanklager oplevert

  • Treft geen schuld
  • Is niet zelf verantwoordelijk
  • Heeft zelf het gevoel beter te zijn dan de ander
  • Houdt anderen op afstand

De rollen zijn uitwisselbaar

Als de Redder zich niet gewaardeerd voelt neemt hij de rol van Slachtoffer of Aanklager aan. “Nou zeg, ik wil alleen maar helpen hoor!”

Als de Aanklager het weer goed wil maken schuift hij op naar Redder of wordt zelf Slachtoffer.

En als het Slachtoffer vindt dat hij niet goed geholpen is dan schiet hij in de rol van Aanklager; “ik dacht dat je me zou helpen maar hier heb ik niets aan!”

De rollen zijn uitwisselbaar maar ze hebben elkaar ook nodig!

In onze samenleving wordt dit spel veel gespeeld, het gebeurt overal; op het werk, thuis, op school etc. De Reddersdriehoek is niet constructief! Het kost energie, het bestaat uit ongelijkheid; de een voelt zich meer of minder dan de ander. Het heeft veel verborgen boodschappen en gevoelens. Niemand voelt zich er prettig bij!

Maar hoe dan wel…..?

Het spel uit de Reddersdriehoek is vertrouwd en veilig. Door dit spel te blijven spelen vermijden we iets. We houden onze bescherming in stand en we hoeven niet te veranderen. Een beetje vervelend is wel dat het zich steeds blijft herhalen en we na afloop blijven zitten met dat rotgevoel ☹.

Wat er misgaat

Het is het gevolg van de BRIL waardoor je kijkt (overtuigingen die je hebt).

In de Reddersdriehoek speelt altijd het niet OK gevoel. Ik ben niet OK en jij bent niet OK. Door dit rollenspel duwen we het niet OK gevoel weg en sluiten we de werkelijkheid buiten.

  • Zo ziet het Slachtoffer zijn eigen oplossingsmogelijkheden niet
  • De Redder biedt ongevraagd hulp; hij houdt het Slachtoffer afhankelijk en verwacht niet dat het Slachtoffer zelf zijn probleem kan oplossen
  • De Aanklager denkt zich goed te voelen door anderen af te wijzen, alsof hij erbuiten staat, maar staat er juist middenin!

De Winnaarsdriehoek

Hoe kan het anders?

Door eigen verantwoordelijkheid te nemen en andere opties te kiezen:

Kwetsbare doener (ex-Slachtoffer)

  • Is realistisch en gaat zelf actief op zoek naar oplossingen.
  • Neemt verantwoordelijkheid voor de eigen gedachten, gevoelens en behoeften
  • Geeft uiting aan deze gevoelens, gedachten en behoeften (stelt zich kwetsbaar op)
  • Vraagt om hulp
  • Kan een “nee” accepteren

Zorgzame helper (ex-Redder)

  • Vermijdt het geven van ongevraagde hulp.
  • Maakt vooraf duidelijke afspraken en doet niets meer of minder dan afgesproken
  • Laat anderen eigen keuzes maken
  • Empowered anderen en is betrokken

Assertieve (ex-Aanklager)

  • Geeft positieve feedback (zonder te kwetsen)
  • Communiceert met IK-boodschappen
  • Geeft duidelijkheid over eigen grenzen
  • Respecteert anderen én zichzelf

Mocht je naar aanleiding van het bovenstaande vragen hebben; aarzel niet om contact met me op te nemen. Bel me op 06-112234561, stuur een mailtje naar info@bliss4you.nl of maak meteen een afspraak via de website www.bliss4you.nl